Dəniz daşınmasında FCL və LCL arasında seçim yük sahibinin ümumi xərcinə, tranzit müddətinə və əməliyyat riskinə birbaşa təsir edir. FCL tam konteynerin bir göndəriş üçün ayrılması, LCL isə bir neçə kiçik partiyanın eyni konteynerdə konsolidasiyasıdır.
FCL nə zaman daha uyğundur?
Yükün həcmi konteynerin əhəmiyyətli hissəsini tutursa, məhsul əlavə yükləmə əməliyyatlarına həssasdırsa və ya çatdırılma qrafiki daha sərt idarə olunmalıdırsa FCL qiymətləndirilir. Konteynerin bir yük sahibi tərəfindən istifadəsi konsolidasiya və ayırma mərhələlərini azaldır.
LCL hansı halda sərfəlidir?
Kiçik partiya üçün tam konteyner haqqı ödəmək məqsədəuyğun olmadıqda LCL xərc üstünlüyü yarada bilər. Bununla yanaşı yükün konsolidasiya anbarına çatdırılması, digər partiyalarla birləşdirilməsi və təyinatda ayrılması əlavə vaxt tələb edir.
Xərc müqayisəsində nələri nəzərə almaq lazımdır?
Yalnız dəniz tarifini deyil, çıxış və təyinat terminalı, sənəd, konsolidasiya, son mil, saxlama və mümkün gömrük xərclərini müqayisə etmək lazımdır. Bəzən həcm artdıqca FCL ümumi hesabda daha sərfəli olur.
Yükün təhlükəsizliyi və qablaşdırma
LCL yükü bir neçə əməliyyat mərhələsindən keçdiyi üçün qablaşdırma və markalanma xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Kövrək, yüksək dəyərli və ya başqa məhsullarla birlikdə yerləşdirilməsi riskli olan yüklər üçün FCL daha uyğun ola bilər.
Qərar üçün lazım olan məlumatlar
Palet və qutu sayı, ümumi çəki, bütün ölçülər, yükün təsviri, hazır olma tarixi və marşrut təqdim edildikdə hər iki model üzrə müqayisəli təklif hazırlamaq mümkündür. Düzgün seçim yalnız tarifə deyil, ümumi logistika nəticəsinə əsaslanmalıdır.
Seçimi konkret marşrut üzrə yoxlayın
Konteyner tipi, terminal mərhələləri və qaytarma şərtlərini dəniz daşınması planında dəqiqləşdirin. Çin mənşəli yük üçün FCL, LCL, dəmir yolu və son mil amilləri Çindən Azərbaycana konteyner marşrutunda birlikdə göstərilir.
FCL və LCL: qısa müqayisə
| Meyar | FCL (tam konteyner) | LCL (konsolidasiya) |
|---|---|---|
| Uyğun həcm | Həcm, marşrut və ümumi xərcə görə ayrıca qiymətləndirilir | Bir neçə palet, kiçik və orta partiyalar |
| Qiymət prinsipi | Konteyner başına sabit fraxt | m³ və ya ton başına (hansı böyükdürsə) |
| Emal sayı | Yükləmə və boşaltma nöqtəsində | Əlavə konsolidasiya və ayrılma anbarları |
| Müddət | Birbaşa cədvəl | Konsolidasiya gözləməsi əlavə olunur |
| Zədələnmə riski | Əlavə emal sayı azala bilər; qablaşdırma vacibdir | Əlavə emal nəzərə alınmalıdır; risk yükdən asılıdır |
20 GP, 40 GP və 40 HC konteynerlərin faydalı həcmi konteyner tutumu kalkulyatorunda yoxlanıla bilər.
Tez-tez verilən suallar
LCL-də qiymət necə hesablanır?
Adətən 1 m³ = 1 ton nisbəti ilə “weight or measure” prinsipi tətbiq edilir; minimum 1 m³ və ya 1 ton üçün ödəniş tələb oluna bilər.
Free time nədir?
Konteynerin terminalda və ya alıcıda pulsuz saxlanıla biləcəyi gün sayıdır; aşıldıqda demurrage və detention xərcləri yaranır. Ətraflı: konteyner və liman xərclərini azaltmaq.
LCL təklifində hansı əlavə xərcləri soruşmalısınız?
İki LCL təklifini eyni götürmə və təhvil ünvanı üzrə müqayisə edin. Təklif yalnız limandan limana hesablanıbsa, Bakıdakı anbara çatdırılma ayrıca qala bilər. Çıxış anbarında qəbul, konsolidasiya, təyinatda ayrılma, sənəd buraxılışı və son çatdırılmanın hansı tərəfə aid olduğunu yazılı dəqiqləşdirin.
Nümunə: qablaşdırılmış yük 2,4 m³ və 900 kq-dır. Təklifdə 1 m³ / 1 ton W/M qaydası tətbiq edilirsə, müqayisə 2,4 ilə 0,9 arasında aparılır və əsas 2,4 vahiddir. Bu, pul məbləği deyil: vahid tarif, minimum haqq və ayrıca xidmətlər məlum olmadan yekun qiymət çıxarmaq olmaz.
Qutunun üzərinə başqa yük qoymaq olmazsa, çıxıntı varsa və ya xüsusi emal tələb olunursa bunu ilk sorğuda göstərin. Həcm artanda FCL alternativini də eyni xidmət sərhədləri ilə istəyin. Bütün marşrutlar üçün keçərli vahid “bu həcmdən sonra FCL ucuzdur” həddi yoxdur.