Hava daşınmasında qiymət yalnız tərəzidə görünən çəkiyə əsaslanmır. Yüngül, lakin böyük həcmli yük təyyarədə daha çox yer tutduğu üçün aviaşirkətlər faktiki çəki ilə həcm çəkisini müqayisə edir və adətən böyük olan göstəricini hesablanan çəki kimi qəbul edir.
Həcm çəkisinin məntiqi
Qutunun uzunluğu, eni və hündürlüyü bir-birinə vurulur, sonra aviaşirkətin tətbiq etdiyi həcm əmsalına bölünür. Əmsal marşrut və daşıyıcı qaydasına görə dəqiqləşdirilməlidir; ilkin hesablamada tez-tez kub santimetr əsasında 6000 böləni istifadə olunur.
Sadə hesablama nümunəsi
Ölçüsü 100 × 80 × 60 sm olan bir qutunun həcmi 480 000 kub santimetrdir. 6000 əmsalı ilə həcm çəkisi 80 kq alınır. Faktiki çəki 55 kq olarsa ilkin tarif hesabı 80 kq üzərindən aparıla bilər.
Bir neçə qutu olduqda
Hər qutunun həcm çəkisi ayrıca hesablanır və nəticələr toplanır. Eyni ölçülü qutular üçün bir qutunun nəticəsi sayla vurula bilər. Ölçülər qablaşdırmadan sonrakı real xarici ölçülər olmalıdır.
Paletləmə qiymətə necə təsir edir?
Qutuların palet üzərində yerləşdirilməsi ümumi ölçünü və həcm çəkisini artıra bilər. Bununla yanaşı palet əməliyyat təhlükəsizliyi və yükün qorunması üçün vacib ola bilər. Qablaşdırma qərarı yalnız tarifi azaltmaq məqsədilə verilməməlidir.
Dəqiq qiymət sorğusu
Hər bağlamanın sayı, faktiki çəkisi və üç ölçüsü, məhsul təsviri, götürülmə ünvanı, təyinat hava limanı və hazır olma tarixi göndərilməlidir. Təhlükəli yük və temperatur tələbi varsa bu məlumat ilk sorğuda qeyd olunmalıdır.
Hesabı real sorğuya tətbiq edin
Hər bağlamanın üç ölçüsünü və faktiki çəkisini hava daşınması sorğusunda ayrıca göstərin. Marşrut, məhsul, batareya statusu, Incoterms və qəbul tarixini tam təqdim etmək üçün qiymət sorğusu siyahısından istifadə edin.
Yük həcmini və ilkin ödəniş çəkisini onlayn hesablayın
Yük hesablama kalkulyatoruna uzunluq, en, hündürlük, bağlama sayı və faktiki çəkini daxil edib m³ həcmi, həcm çəkisini və müqayisə üçün ilkin ödəniş çəkisini görün. Yekun tarif çəkisini aviaşirkətin bölən, yuvarlaqlaşdırma və minimum çəki qaydaları müəyyən edir.
Bölən nəqliyyat növünə görə niyə fərqlənir?
Həcm çəkisi düsturu eynidir (uzunluq × en × hündürlük / bölən), lakin bölən nəqliyyat növünə görə dəyişir. Hava daşımalarında IATA praktikası 1:6 nisbətinə, yəni santimetr üçün 6000 bölənə əsaslanır (1 m³ ≈ 167 kq). Ekspress kuryer operatorları çox vaxt 5000 bölən tətbiq edir (1 m³ ≈ 200 kq). Avtomobil LTL daşımalarında adətən 3000 bölən (1 m³ ≈ 333 kq), dəniz LCL daşımalarında isə “weight or measure” prinsipi ilə 1 m³ = 1000 kq nisbəti istifadə olunur. Eyni qutu hava yolu ilə 80 kq, avtomobil ilə 160 kq ödəniş çəkisinə malik ola bilər; buna görə müqayisə edərkən bölən dəqiqləşdirilməlidir.
Ödəniş çəkisi (chargeable weight) və minimum tarif
Ödəniş çəkisi faktiki və həcm çəkisinin böyüyüdür; aviaşirkətlər onu adətən 0,5 kq-a qədər yuxarı yuvarlaqlaşdırır. Bundan əlavə, hər göndəriş üçün minimum ödəniş çəkisi və ya minimum haqq tətbiq edilə bilər, buna görə çox kiçik bağlamalar üçün kiloqram başına tarif faktiki xərci əks etdirmir. Tarif sinifləri (ümumi yük, xüsusi mal tarifi, təhlükəli yük) və çəki intervalları da (45 kq, 100 kq, 300 kq və s.) kiloqram başına qiyməti dəyişir.
Palet nümunəsi
Standart Avropa paleti (120 × 80 sm) üzərində 100 sm hündürlükdə yığılmış yük: 120 × 80 × 100 = 960 000 sm³. Hava üçün 6000 bölənlə həcm çəkisi 160 kq, kuryer üçün 5000 bölənlə 192 kq, avtomobil LTL üçün 3000 bölənlə 320 kq olur. Faktiki çəki 120 kq-dırsa, hər üç halda ödəniş həcm çəkisinə görə hesablanacaq. Yükün üst-üstə yığıla bilməməsi (non-stackable) bəzi operatorlarda hündürlüyün tam nəqliyyat hündürlüyü kimi hesablanmasına səbəb olur.
Həcm çəkisini necə azaltmaq olar?
- Qutu ölçülərini məhsula uyğunlaşdırın; boş yer həcm çəkisi kimi ödənilir.
- Mümkün olduqda üst-üstə yığıla bilən qablaşdırma və standart palet ölçüsü seçin.
- Bir neçə kiçik yeri bir konsolidasiya yerinə birləşdirməyin ümumi ölçüyə təsirini yoxlayın.
- Həcmli, lakin təcili olmayan yük üçün avtomobil və ya dəniz LCL variantını müqayisə edin.
Tez-tez verilən suallar
Həcm çəkisi ilə ödəniş çəkisi eyni şeydirmi?
Xeyr. Həcm çəkisi ölçülərdən hesablanan dəyərdir; ödəniş çəkisi faktiki və həcm çəkisinin böyüyüdür və tarifin tətbiq olunduğu rəqəmdir.
Bölən 6000 hər aviaşirkətdə eynidirmi?
Əksər aviaşirkətlər 6000 tətbiq edir, lakin bəzi operatorlar və çarter daşımaları fərqli nisbətdən istifadə edə bilər. Bölən təklifdə yazılı göstərilməlidir.
Ölçüləri necə düzgün ölçməli?
Qablaşdırmadan sonra ən uzaq xarici nöqtələr arasında, çıxıntılar və palet daxil olmaqla ölçün; santimetri yuxarı yuvarlaqlaşdırın.
